หนองชุมแสง : ทางเลือกท้าทายระบบ

 โครงการจัดการศึกษาทางเลือก  ณ  โรงเรียนหนองชุมแสงวิทยา

                                                               

1.  ความเป็นมา  เหตุผลความจำเป็น

              

ในระยะ 8  ปีที่ผ่านมา โรงเรียนหนองชุมแสงวิทยาได้ช่วยเหลือนักเรียนที่ตกหล่นจากการศึกษา ในระบบ  เช่น  นักเรียนจบไม่พร้อมรุ่น  นักเรียนที่ออกกลางคัน  และมีปัญหาต่าง ๆ ทั้งทางด้านพฤติกรรมนักเรียน  ปัญหากับระบบการศึกษา ปัญหาที่เกิดจากครู  ผู้สอน  ปัญหาจากการประเมินผล  ปัญหาจากผู้ปกครอง   ปัญหาดังกล่าวจึงเป็นเหตุให้ผู้เรียนต้องพลาดโอกาสจากการศึกษาในระบบ  จึงจำเป็นปรับการใช้หลักสูตรสถานศึกษา   เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวข้างต้น และรองรับสิทธิและโอกาสให้นักเรียนได้รับการศึกษา มาตรา 10 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฯ  อย่างสอดคล้องกับกลยุทธ์ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยยึดหลัก   3  ประการ   ดังนี้

1.1 หลักการปฏิรูปการศึกษา  โดยการปรับการเรียนเปลี่ยนการสอน ลักษณะการจัดการเรียนการสอน เน้นการจัดการเรียนการสอนนอกเวลาราชการโดยใช้วันเสาร์เป็นเวลาสอบ , สอนเสริม เป็นการผสมผสานการศึกษานอกระบบและตามอัธยาศัย โดยใช้หลักสูตรสถานศึกษาตามปกติ

            1.2 หลักความยืดหยุ่น  โดยอาศัย มาตรา ๑๕ (๒) และ(๓) การศึกษานอกระบบ ยืดหยุ่นในการกำหนดจุดมุ่งหมายรูปแบบ, วิธีการจัดการศึกษา ระยะเวลาของการศึกษา  การวัดและการประเมินผล ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของการสำเร็จการศึกษา  การศึกษาตามอัธยาศัยให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตนเองตามความสนใจ ศักยภาพความพร้อม และโอกาสโดยศึกษาจากบุคคล  ประสบการณ์สังคมสภาพแวดล้อม สื่อหรือแหล่งความรู้อื่นๆ

                1.3 หลักกฎหมาย   สืบเนื่องจากพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พุทธศักราช 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545

                        มาตรา 39 โรงเรียนเป็นนิติบุคคล โดยกระจายอำนาจให้สถานศึกษาจัดการศึกษา

                        มาตรา 4 วรรคสาม “การศึกษาตลอดชีวิต” หมายความว่า การศึกษาที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างการศึกษาในระบบการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เพื่อให้สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างตลอดชีวิต

                        มาตรา 15 การจัดการศึกษามี   3  รูปแบบ คือ การศึกษาในระบบการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัยสถานศึกษาอาจจัดการศึกษาในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งหรือทั้ง  3 รูปแบบก็ได้

2. วัตถุประสงค์การปรับใช้หลักสูตร

2.1 เพื่อช่วยเหลือนักเรียนที่ออกกลางคันและจบไม่พร้อมรุ่น ไม่มีที่เรียน และมีโอกาสจบ

       การศึกษา

2.2 เพื่อส่งเสริมการขยายโอกาส และความทั่วถึงการตามหลักการศึกษาตลอดชีวิต

3.  กระบวนการดำเนินการ

            3.1   ศึกษากฎหมายการศึกษาที่เกี่ยวข้อง

            3.2   หลักสูตรที่ใช้เป็นหลักสูตรสถานศึกษา

            3.3   ศึกษาเอกสารแนวดำเนินการเทียบโอนผลการเรียนการศึกษาขั้นพื้นฐานและการศึกษาระดับอุดมศึกษาต่ำกว่าปริญญาสำนักทดสอบทางการศึกษา  สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกระทรวงศึกษาธิการ 2546

3.4   รับสมัครนักเรียนที่ออกกลางคันและจบไม่พร้อมรุ่น ไม่มีที่เรียน และมีโอกาสจบการศึกษา

โดยทั่วไป ทั้งที่ผ่านการเรียนจากหลักสูตรสถานศึกษา  โรงเรียนสังกัดคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน และหลักสูตรอื่นเปิดรับสมัครทุกวันศุกร์  ตลอดปี  (ปิดภาคเรียนช่วง 10  เมษายน  ถึง  14 พฤษภาคม) โดย

                        3.4.1  ตรวจเอกสารการรับจาก ป.พ.  1 : 3 , ป.พ.  1 : 4 ตัวจริงและหลักฐานประกอบ

                        3.4.2 สัมภาษณ์ เพื่อจัดทำข้อมูลรายบุคคล เพื่อให้สอดคล้องกับนักเรียนเป็นสำคัญ     และจัดทำแฟ้ม นักเรียนรายบุคคล

                        3.4.3  ออกเลขประจำตัวนักเรียน

3.5   เทียบโอน

โดยใช้กระบวนการเทียบโอนจากหลักสูตรสถานศึกษาสังกัดคณะกรรมการการศึกษา

 ขั้นพื้นฐาน (ต่างโรงเรียน) , หลักสูตรต่างๆ ที่ต่างสังกัด และหลักสูตรอื่นๆ ทั้งในระบบและนอกระบบ (จากคู่มือการเทียบโอนฯ ของ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน)

3.6  จัดการเรียนการเรียนรู้  โดยอาศัยพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ   พุทธศักราช 2542

 และที่  ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม  พ.ศ. 2545 มาตรา 22 , 23 , 24 ซึ่งเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ , คุณธรรมนำความรู้, มีการผสมผสานความรู้ทักษะ , กระบวนการคิด , ประสบการณ์จริงฯ และการกระตุ้นให้เกิดการใฝ่รู้ใฝ่เรียน ให้เกิดขึ้นกับตัวผู้เรียน

                        3.6.1 จัดกลุ่มการเรียน โดยพิจารณาจากผลการเรียนเดิม ดังนี้

1)  ผลการเรียนระดับดี   ให้ศึกษาด้วยตนเองตามโครงสร้างหลักสูตรของ โรงเรียน และจัดสอบ   เพื่อตัดสินผลการเรียน

2)  ผลการเรยนระดับปานกลาง และอ่อน   ให้ผู้เรียนเลือกเรียน  วิธีการเรียน ดังนี้

   2.1) เรียนด้วยตนเอง และรับการสอบเพื่อตัดสินผลการเรียน

   2.2) เรียนเสริมในกลุ่มสาระที่เรียนอ่อน  เรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้       

ร่วมกิจกรรมส่งเสริม คุณธรรมจริยธรรม, จัดทำโครงงาน  รายงาน  และส่งชิ้นงาน  ผลงานตาม      

 ที่กำหนด   เพื่อรับการตัดสินผลการเรียน

                        3.6.2  ผู้เรียนที่ออกกลางคัน

1) ม. 3 / ม. 6 / ปวช.3  ภาคเรียนที่  2  ให้ศึกษาด้วยตนเอง  และจัดสอบ

เพื่อตัดสินผลการเรียน

                                    2) ม. 3 / ม. 6 ภาคเรียนที่  1 ให้นักเรียนเลือกวิธีการเรียน ตามข้อ 2.1) หรือ  2.2)

ม. 2 / ม. 5 , ม. 1 / ม. 4  สอนเสริม และรับการสอบเพื่อตัดสินผลการเรียน หรือเลือกวิธีเรียนตามข้อ 2.2)  (หน้า 2)

                            3.6.3 ผู้เรียนอายุเกินเกณฑ์ (กลุ่มการศึกษาตลอดชีวิต)

                                                สอนเสริมวิชาบังคับ  และเลือกเรียนวิชาเพิ่มเติมตามความถนัดและความสนใจ

                                    แล้วจัดสอบเพื่อตัดสินผลการเรียน 

3.7  จัดการเรียนการสอน ให้แก่กลุ่มผู้เรียนที่จัดเรียนเสริม วันละ 1 วิชา วิชาละ 6 ชั่วโมงในวันเสาร์ อาทิตย์และวันหยุดราชการ   การยืดหยุ่นเวลาแต่ละกลุ่มสาระให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน

3.8  การจัดเวลาเรียน

3.8.1 ใช้หลักความยืดหยุ่นจากมาตรา  15  (2)  และ (3) ทั้งนี้เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้เรียน   

ที่มีอายุเกินเกณฑ์ สามารถจบการศึกษาได้ในระยะเวลาที่เหมาะสม

                        3.8.2   จัดเวลาเรียน 1,000 – 1,200 ชั่วโมง

3.8.3  ใช้เวลาเรียน 12 ชั่วโมง ต่อ 1 วัน  ให้สอดคล้องกับการจัดการศึกษานอกระบบ และ      

ตามอัธยาศัย  เกิดความยืดหยุ่นในทางปฏิบัติ

3.8.4 ในกรณีที่มีนักเรียน ม. 3, ม. 6 ,ปวช. 3 ที่ไม่จบการศึกษาจากโรงเรียนเดิม แต่ย้ายมา  

มีผลการเรียนมาแล้วครบ ทุกภาค เรียนและทุกรายวิชา แต่มีบางวิชาติด 0, ร. มส. ให้ถือว่านักเรียนคนนั้น  มีเวลาเรียนมาแล้วครบ  1,200  ชั่วโมง จากโรงเรียนเดิมให้ดำเนินการเทียบ  โอนตามวิธีการจัดการเรียนรู้   ในข้อ  2.1 , 2.2  (หน้า 2)

3.8.5 ในกรณีที่มีนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 และช่วงชั้นที่ 4 ที่ย้ายมามีผลการเรียนจากโรงเรียนเดิม

ไม่ครบทุกภาคเรียน และไม่ครบทุกรายวิชา ให้เทียบโอนวิชาที่เหลือ โดยการจัดเวลาในการเรียนให้สอดคล้องกับอายุของผู้เรียนเพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้จบการศึกษาพร้อมรุ่น

3.8.6   นักเรียนที่มีอายุตามเกณฑ์ให้จัดเวลาเรียนตามหลักสูตร ตามเกณฑ์อายุ โดยไม่จบ

การศึกษาก่อนกำหนด

3.9   (ฉบับที่  2)    การประเมินผลการเรียน ให้ใช้มาตรา 26 แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ

 พุทธศักราช  2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม  2545 โดยให้กระบวนการประเมินผลที่หลากหลายและยืดหยุ่น เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อผู้เรียน ภายใต้ ข้อตกลง ระหว่างครู , นักเรียน และผู้ปกครอง โดยใช้ระเบียบแนวปฏิบัติว่าด้วยการประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน

3.10  การจบการศึกษา

            3.10.1 ให้ใช้ระเบียบโรงเรียนการวัดและประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรสถานศึกษา         

ขั้นพื้นฐาน แนวปฏิบัติการวัดผลประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานแบบยืดหยุ่น นักเรียนจะจบการศึกษาเช่นเดียวกับการจบการศึกษาในระบบ

                        3.10.2  กรณีที่มีผู้จบการศึกษากลางปีการศึกษา ให้โรงเรียนอนุมัติผลการจบหลักสูตร ภายในเดือนตุลาคม เพื่อประโยชน์แก่นักเรียนที่จบไม่พร้อมรุ่น

                        3.10.3  กรณีที่นักเรียนจบการศึกษาแล้วแต่ยังไม่ได้อยู่ในช่วงเวลาที่อนุมัติผลจบการศึกษากลางปี ปลายปี ให้ใช้ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการออกใบสุทธิและหนังสือรับรองความรู้สถานศึกษาปี  พ.ศ. 2547  โดยออกเป็นหนังสือรับรองความรู้ตามแบบฟอร์มที่กำหนดในระเบียบดังกล่าว

            3.11  ค่าใช้จ่ายในการศึกษาโรงเรียนทางเลือก

                        โรงเรียนมีความจำเป็นต้องเก็บค่าใช้จ่าย เพราะมีนักเรียนเข้าเรียนระหว่างปีหลังจากรายงานจำนวนนักเรียน 10 มิ. ย. ซึ่งไม่ได้รับจัดสรรเงินอุดหนุนรายหัว

                        3.11.1  ให้ปฏิบัติตามประกาศโรงเรียน ซึ่งออกโดยมติที่ประชุมกรรมการสถานศึกษา และลงนามโดยประธาน    คณะกรรมการสถานศึกษาของโรงเรียน    จำนวน  910 บาท  /ปี ใน ม. ต้น  และ 910 บาท/ ภาคเรียนใน ม. ปลาย

                        3.11.2   จะเก็บค่าใช้จ่ายเมื่อผู้เรียนจบการศึกษาเท่านั้น ห้ามเก็บเมื่อแรกเข้า

            3.12  การรายงานผลการดำเนินการ

                        ให้รายงานผลการดำเนินงานต่อผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง

Read More

กิจกรรมแนะแนวตามหลักสูตรใหม่ 2551

หลักสูตรใหม่กับกิจกรรมแนะแนว

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ได้ประกาศเป็นทางการเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2551 เชื่อว่าทุกท่านคงได้ศึกษากันบ้างแล้ว จากการศึกษาเปรียบเทียบภาพรวมความแตกต่างระหว่าง ฉบับ 2544และฉบับ 2551 มีข้อน่าสนใจที่ครูแนะแนวควรทราบดังนี้

(ข้อมูลจาก http://www.obec.go.th/new/bank/file/academic1(1).pdf

เปรียบเทียบสิ่งที่เปลี่ยนแปลงในหลักสูตรเดิมและหลักสูตรปรับปรุง

หลักสูตรเดิม	หลักสูตรปรับปรุง	ข้อดี
ด้านหลักสูตร
1.มาตรฐานการเรียนรู้
กำหนดมาตรฐานช่วงชั้นกว้างๆ (รร.จัดทำผลดการเรียนรู้ที่คาดหวังเองแต่ละปี)	-กำหนดตัวชี้วัดชั้นปี(การศึกษาภาคบังคับ) เป็น (Minimum requirement) -กำหนดตัวชี้วัดช่วงชั้น (ม.4-6) -ระบุคุณภาพโดยรวมของผู้เรียนทุกช่วงชั้น	ตัวชี้วัดที่กำหนดเป็นคุณภาพขั้นต่ำที่ผู้เรียนแต่ละระดับควรจะบรรลุโรงเรียนที่มีความพร้อม นักเรียนเก่งสามารถปรับการจัดการเรียนการสอนได้ตามความเหมาะสม
2.หลักสูตรแกนกลาง
· เป็นกรอบหลักสูตรกว้างๆ ขาดแกนกลางที่ชัดเจน 2.1 โครงสร้างเวลาเรียน -กำหนดช่วงเวลากว้างๆ แต่ละปี โรงเรียนจัดแบ่งเวลาในการสอนแต่ละกลุ่มสาระเอง 2.2สาระการเรียนรู้(เนื้อหา) -ให้เพียงตัวอย่าง ไม่มีการกำหนดส่วนที่เป็นพื้นฐานที่ทุกคนจะต้องเรียนรู้อย่างชัดเจน โรงเรียนพิจารณาเลือกสรรเองว่าควรจะสอนอะไร 2.3 การวัดและประเมินผล -โรงเรียนต่างกำหนดเกณฑ์การวัดประเมินผลและจบหลักสูตรเองทั้งหมด · สถานศึกษาแต่ละแห่งต่างกำหนดวิสัยทัศน์และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนเอง · ไม่มีการกำหนดสมรรถนะสำคัญที่ต้องการให้เกิดแก่ผู้เรียน	· กำหนดแกนกลางที่ชัดเจน -กำหนดโครงสร้างเวลาเรียน ขั้นต่ำแต่ละกลุ่มสาระ -กำหนดสาระการเรียนรู้ที่เป็นแก่นที่ผู้เรียนจำเป็นต้องเรียนรู้ -กำหนดเกณฑ์การวัดประเมินผลกลางในส่วนที่เกี่ยวกับแกนกลาง สถานศึกษากำหนดส่วนเพิ่มเติมของสถานศึกษา · กำหนดวิสัยทัศน์หลักสูตรและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นเป้าหมยร่วมกันในระดับชาติ · กำหนดสมรรถนะสำคัญที่ต้องการเน้นสำหรับผู้เรียนในการศึกษาขั้นพื้นฐาน	ส่วนที่กำหนดในหลักสูตรแกนกลาง เป็น (Minimum requirement) ที่โรงเรียนควรจะจัดการเรียนการสอนแก่ผู้เรียน อย่างไรก็ตามโรงเรียนสามารถปรับยืดหยุ่นได้ตามบริบทความพร้อมและจุดเน้นของโรงเรียนแต่ละแห่ง
ด้านบริหารหลักสูตร
3. เพิ่มบทบาทเขตพื้นที่การศึกษา · เขตพื้นที่ไม่มีบทบาทในกระบวนการพัฒนาหลักสูตร(โรงเรียนต่างจัดทำสาระท้องถิ่นเอง)	· เขตพื้นที่มีบทบาทในการจัดทำกรอบหลักสูตรเขตพื้นที่การศึกษา   ในเรื่องที่เกี่ยวกับสภาพปัญหา ภูมิปัญญาท้องถิ่น ฯลฯ เป็นแนวทางสำหรับสถานศึกษา	การจัดทำหลักสูตรสถานศึกษาในส่วนที่เกี่ยวข้องกับุชมชนท้องถิ่น มีความชัดเจนและมีความเป็นเอกภาพยิ่งขึ้น
4. ปรับกระบวนการจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา -ไม่ยึดมาตรฐานเป็นเป้าหมายอย่างชัดเจน	· ปรับกระบวนการสร้างหลักสูตรสถานศึกษาที่อิงมาตรฐานอย่างแท้จริง (เน้นBackward design)	ช่วยให้การจัดการเรียนการสอน การประเมินผลมีคุณภาพและประสิทธิภาพในการที่จะพัฒนาผู้เรียนไปสู่มาตรฐาน รวมทั้งช่วยแก้ปัญหาการเทียบโอนระหว่างสถานศึกษา

นอกจากตารางข้างต้นแล้ว สิ่งที่ผู้เขียนได้สังเกตพบว่า มีสิ่งเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติม

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน (เพิ่มเติมจากเดิม จาก 2 กิจกรรมจัดใหม่เป็น 3 กิจกรรม)

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน มุ่งให้ผู้เรียนได้พัฒนาตนเองตามศักยภาพ พัฒนาอย่างรอบด้านเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ทั้งร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม เสริมสร้างให้เป็นผู้มีศีลธรรม จริยธรรม มีระเบียบวินัย ปลูกฝังและสร้างจิตสำนึกของการทำประโยชน์เพื่อสังคม สามารถจัดการตนเองได้ และอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน แบ่งเป็น ๓ ลักษณะ ดังนี้

๑. กิจกรรมแนะแนว

เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียนให้รู้จักตนเอง รู้รักษ์สิ่งแวดล้อม สามารถคิดตัดสินใจ คิดแก้ปัญหา กำหนดเป้าหมาย วางแผนชีวิตทั้งด้านการเรียน และอาชีพ สามารถปรับตนได้อย่างเหมาะสม นอกจากนี้ยังช่วยให้ครูรู้จักและเข้าใจผู้เรียน ทั้งยังเป็นกิจกรรมที่ช่วยเหลือและให้คำปรึกษาแก่ผู้ปกครองในการมีส่วนร่วมพัฒนาผู้เรียน

๒. กิจกรรมนักเรียน

เป็นกิจกรรมที่มุ่งพัฒนาความมีระเบียบวินัย ความเป็นผู้นำผู้ตามที่ดี ความรับผิดชอบ การทำงานร่วมกัน การรู้จักแก้ปัญหา การตัดสินใจที่เหมาะสม ความมีเหตุผล การช่วยเหลือแบ่งปันกัน เอื้ออาทร และสมานฉันท์ โดยจัดให้สอดคล้องกับความสามารถ ความถนัด และความสนใจของผู้เรียน ให้ได้ปฏิบัติด้วยตนเองในทุกขั้นตอน ได้แก่ การศึกษาวิเคราะห์วางแผน ปฏิบัติตามแผน ประเมินและปรับปรุงการทำงาน เน้นการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม ตามความเหมาะสมและสอดคล้องกับวุฒิภาวะของผู้เรียน บริบทของสถานศึกษาและท้องถิ่น กิจกรรมนักเรียนประกอบด้วย

๒.๑ กิจกรรมลูกเสือ เนตรนารี ยุวกาชาด ผู้บำเพ็ญประโยชน์ และนักศึกษาวิชาทหาร

๒.๒ กิจกรรมชุมนุม ชมรม

๓. กิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์

เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม ชุมชน และท้องถิ่นตามความสนใจในลักษณะอาสาสมัคร เพื่อแสดงถึงความรับผิดชอบ ความดีงาม ความเสียสละต่อสังคม มีจิตสาธารณะ เช่น กิจกรรมอาสาพัฒนาต่าง ๆ กิจกรรมสร้างสรรค์สังคม

การกำหนดเวลา จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน (มีการกำหนดจำนวนชั่วโมงชัดเจน/การจัดระดับชั้นกลับมา

เรียกชื่อเหมือนเดิม ไม่มีช่วงชั้นอีก/กิจกรรมเพื่อสังคมฯ มีเกณฑ์เวลาปฏิบัติชัดเจน)

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่กำหนดไว้ในชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีละ 120 ชั่วโมง และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 360 ชั่วโมงนั้น เป็นเวลาสำหรับปฏิบัติกิจกรรมแนะแนวกิจกรรมนักเรียน และกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ ในส่วนกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ให้สถานศึกษาจัดสรรเวลาให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติกิจกรรม ดังนี้

ระดับประถมศึกษา (ป.1-6) รวม 6 ปี จำนวน 60 ชั่วโมง

ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1-3) รวม 3 ปี จำนวน 45 ชั่วโมง

ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.4-6) รวม 3 ปี จำนวน 60 ชั่วโมง

เกณฑ์การวัดและประเมินผลการเรียน (เพิ่มประเมินตัวชี้วัดตามเกณฑ์สถานศึกษากำหนด ไม่มีผลการ

เรียนรู้ที่คาดหวังอึก แต่มีสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนแทน / กำหนดระบบตัดสินชัดเจนตาม

ระดับชั้น)

1. การตัดสิน การให้ระดับและการรายงานผลการเรียน

1.1 การตัดสินผลการเรียน

ในการตัดสินผลการเรียนของกลุ่มสาระการเรียนรู้ การอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนนั้น ผู้สอนต้องคำนึงถึงการพัฒนาผู้เรียนแต่ละคนเป็นหลัก และต้องเก็บข้อมูลของผู้เรียนทุกด้านอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องในแต่ละภาคเรียน รวมทั้งสอนซ่อมเสริมผู้เรียนให้พัฒนาจนเต็มตามศักยภาพ

ระดับประถมศึกษา

(1) ผู้เรียนต้องมีเวลาเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของเวลาเรียนทั้งหมด

(2) ผู้เรียนต้องได้รับการประเมินทุกตัวชี้วัด และผ่านตามเกณฑ์ที่สถานศึกษา

กำหนด

(3) ผู้เรียนต้องได้รับการตัดสินผลการเรียนทุกรายวิชา

(4) ผู้เรียนต้องได้รับการประเมิน และมีผลการประเมินผ่านตามเกณฑ์ที่

สถานศึกษากำหนด ในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

ระดับมัธยมศึกษา

(1) ตัดสินผลการเรียนเป็นรายวิชา ผู้เรียนต้องมีเวลาเรียนตลอดภาคเรียนไม่น้อย

กว่าร้อยละ 80 ของเวลาเรียนทั้งหมดในรายวิชานั้น ๆ

(2) ผู้เรียนต้องได้รับการประเมินทุกตัวชี้วัด และผ่านตามเกณฑ์ที่สถานศึกษา

กำหนด

(3) ผู้เรียนต้องได้รับการตัดสินผลการเรียนทุกรายวิชา

(4) ผู้เรียนต้องได้รับการประเมิน และมีผลการประเมินผ่านตามเกณฑ์ที่

สถานศึกษากำหนด ในการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

การพิจารณาเลื่อนชั้นทั้งระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ถ้าผู้เรียนมีข้อบกพร่องเพียงเล็กน้อย และสถานศึกษาพิจารณาเห็นว่าสามารถพัฒนาและสอนซ่อมเสริมได้ ให้อยู่ในดุลพินิจของสถานศึกษาที่จะผ่อนผันให้เลื่อนชั้นได้ แต่หากผู้เรียนไม่ผ่านรายวิชาจำนวนมาก และมีแนวโน้มว่าจะเป็นปัญหาต่อการเรียนในระดับชั้นที่สูงขึ้น สถานศึกษาอาจตั้งคณะกรรมการพิจารณาให้เรียนซ้ำชั้นได้ ทั้งนี้ให้คำนึงถึงวุฒิภาวะและความรู้ความสามารถของผู้เรียนเป็นสำคัญ

1.2 การให้ระดับผลการเรียน

ระดับประถมศึกษา ในการตัดสินเพื่อให้ระดับผลการเรียนรายวิชา สถานศึกษาสามารถให้ระดับผลการเรียนหรือระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียน เป็นระบบตัวเลข ระบบตัวอักษร ระบบร้อยละ และระบบที่ใช้คำสำคัญสะท้อนมาตรฐาน

การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์นั้น ให้ระดับผล
การประเมินเป็น ดีเยี่ยม ดี และผ่าน

การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน จะต้องพิจารณาทั้งเวลาการเข้าร่วมกิจกรรม การปฏิบัติกิจกรรมและผลงานของผู้เรียน ตามเกณฑ์ที่สถานศึกษากำหนด และให้ผลการเข้าร่วมกิจกรรมเป็น ผ่าน และไม่ผ่าน

ระดับมัธยมศึกษา ในการตัดสินเพื่อให้ระดับผลการเรียนรายวิชา ให้ใช้ตัวเลขแสดงระดับผลการเรียนเป็น 8 ระดับ

การประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์นั้น ให้ระดับผล
การประเมินเป็น ดีเยี่ยม ดี และผ่าน

การประเมินกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน จะต้องพิจารณาทั้งเวลาการเข้าร่วมกิจกรรม การปฏิบัติกิจกรรมและผลงานของผู้เรียน ตามเกณฑ์ที่สถานศึกษากำหนด และให้ผลการเข้าร่วมกิจกรรมเป็น ผ่าน และไม่ผ่าน

1.3 การรายงานผลการเรียน

การรายงานผลการเรียนเป็นการสื่อสารให้ผู้ปกครองและผู้เรียนทราบความก้าวหน้า ในการเรียนรู้ของผู้เรียน ซึ่งสถานศึกษาต้องสรุปผลการประเมินและจัดทำเอกสารรายงานให้ผู้ปกครองทราบเป็นระยะ ๆ หรืออย่างน้อยภาคเรียนละ 1 ครั้ง

การรายงานผลการเรียนสามารถรายงานเป็นระดับคุณภาพการปฏิบัติของผู้เรียนที่สะท้อนมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้

2. เกณฑ์การจบการศึกษา

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน กำหนดเกณฑ์กลางสำหรับการจบการศึกษาเป็น 3ระดับ คือ ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

2.1 เกณฑ์การจบระดับประถมศึกษา

(1) ผู้เรียนเรียนรายวิชาพื้นฐาน และรายวิชา/กิจกรรมเพิ่มเติมตามโครงสร้างเวลาเรียน ที่หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด

(2) ผู้เรียนต้องมีผลการประเมินรายวิชาพื้นฐาน ผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(3) ผู้เรียนมีผลการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนในระดับผ่านเกณฑ์ การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(4) ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(5) ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและมีผลการประเมินผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

2.2 เกณฑ์การจบระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

(1) ผู้เรียนเรียนรายวิชาพื้นฐานและเพิ่มเติมไม่เกิน 81 หน่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพื้นฐาน 63 หน่วยกิต และรายวิชาเพิ่มเติมตามที่สถานศึกษากำหนด

(2) ผู้เรียนต้องได้หน่วยกิตตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่า 77 หน่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพื้นฐาน 63 หน่วยกิต และรายวิชาเพิ่มเติมไม่น้อยกว่า 14 หน่วยกิต

(3) ผู้เรียนมีผลการประเมิน การอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน ในระดับผ่าน เกณฑ์
การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(4) ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(5) ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและมีผลการประเมินผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

2.3 เกณฑ์การจบระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

(1) ผู้เรียนเรียนรายวิชาพื้นฐานและเพิ่มเติม ไม่น้อยกว่า 81 หน่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพื้นฐาน 39 หน่วยกิต และรายวิชาเพิ่มเติมตามที่สถานศึกษากำหนด

(2) ผู้เรียนต้องได้หน่วยกิตตลอดหลักสูตรไม่น้อยกว่า 77 หน่วยกิต โดยเป็นรายวิชาพื้นฐาน 39 หน่วยกิต และรายวิชาเพิ่มเติม ไม่น้อยว่า 38 หน่วยกิต

(3) ผู้เรียนมีผลการประเมิน การอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน ในระดับผ่านเกณฑ์ การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(4) ผู้เรียนมีผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ในระดับผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

(5) ผู้เรียนเข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและมีผลการประเมินผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่สถานศึกษากำหนด

สำหรับการจบการศึกษาสำหรับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ เช่น การศึกษาเฉพาะทาง การศึกษาสำหรับผู้มีความสามารถพิเศษ การศึกษาทางเลือก การศึกษาสำหรับผู้ด้อยโอกาส การศึกษาตามอัธยาศัย ให้คณะกรรมการของสถานศึกษา เขตพื้นที่การศึกษา และผู้ที่เกี่ยวข้อง ดำเนินการวัดและประเมินผล
การเรียนรู้ตามหลักเกณฑ์ในแนวปฏิบัติการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานสำหรับกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ

(ที่มา http://www.obec.go.th/new/curriculum44)

จากข้อมูลดังกล่าว ครูแนะแนวในสถานศึกษทั้งประถมศึกษาและมัธยมศึกษาคงมั่นใจได้ว่า ทุกสถานศึกษาต้องมีชั่วโมงให้จัดกิจกรรมแนะแนวให้ครบถ้วนตามหลักสูตร ส่วนจะจัดอย่างไรตามเอกสารหลักสูตรยังไม่ปรากฏ แต่ถ้าพิจารณา วิสัยทัศน์ของหลักสูตร หลักการ จุดมุ่งหมาย สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน และคุณลักษณะอันพึงประสงค์แล้วเชื่อว่าความชำนาญเมื่อครั้งจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา:กิจกรรมแนวที่เราได้ฝึกปรือมาจาก หลักสูตรฯ 2544 นั้น น่าจะนำทักษะกลับมาใช้ได้อีก อย่างมากคงมาระดมปัญญาวิเคราะห์บริบทหลักสูตรกันอีกรอบ ทั้งนี้ทุนเดิมที่มีอยู่ได้แก่สาระกิจกรรมแนะแนวที่สอดรับกับมาตรฐานการแนะแนวนั้นยังทันสมัยและเข้ากับหลักสูตรฉบับปรับปรุงได้แบบทับกันสนิท

เรียบเรียงโดย สายชล สิงห์สุวรรณ รองประธานชมรมเครือข่ายครูแนะแนว พ.ย.2551

Read More